| Περίληψη: | Τα αρωματικά φυτά αναδεικνύονται από την παράδοση και επιστημονικά ως ένα εργαστήρι παραγωγής χημικών ενώσεων με υψηλή βιολογική αξία. Πικρά αλκοολούχα ποτά (bitters) από τέτοια φυτά έχουν ευεργετικές ιδιότητες και χρησιμοποιούνται ευρέως. Τα πικρά αλκοολούχα ποτά είναι μίγματα εκχυλισμάτων και αιθέριων ελαίων τα οποία αρχικά αναπτύχθηκαν ως φυτικά φάρμακα, ενώ τώρα διατίθενται ως χωνευτικά aperitif ή ως πρόσθετα σε cocktails, ροφήματα, στη μαγειρική και στη ζαχαροπλαστική.
Η χρήση των αιθέριων ελαίων και των εκχυλισμάτων ως αντιμικροβιακοί παράγοντες είναι παγκοσμίως γνωστή, αφού χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία τροφίμων, καλλυντικών και αρωμάτων. Όσον αφορά τη βιομηχανία τροφίμων, έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν ως συντηρητικά, σε ένα μεγάλο εύρος τροφίμων όπως στα δημητριακά, στους σπόρους, στα φρούτα και στα λαχανικά [Abhay Pandey et al., 2017]. Τα αιθέρια έλαια και τα εκχυλίσματα έχουν κερδίσει τον ρόλο τους ως συντηρητικά εξαιτίας ορισμένων χημικών ενώσεων από τις οποίες αποτελούνται, όπως για παράδειγμα τα τερπένια, τα πολυφαινολικά και τα καροτενοειδή [Abhay Pandey et al., 2017].
Ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα της σημερινής κοινωνίας είναι η αποστροφή από τα συντηρητικά και η επανασύνδεση με τη φύση και τα οργανικά τρόφιμα. Τα βιολογικά τρόφιμα παράγονται χωρίς τη χρήση συνθετικών χημικών παραγόντων, πράγμα που σημαίνει ότι το μικροβιακό τους φορτίο είναι υψηλότερο. Ως εκ τούτου, οι χημικές ενώσεις των φυτών αποτελούν μία εναλλακτική λύση στη διατήρηση τους [Oliveira et al., 2010, Wetzel et al., 2010]. Αποτελούν μία ασφαλή, φιλική προς το περιβάλλον, οικονομικά αποδοτική επιλογή για τη διατροφή και την προστασία του περιβάλλοντος.
Ωστόσο, λίγες έρευνες έχουν ασχοληθεί με το ρόλο των πικρών αλκοολούχων ποτών. Στόχος της Διπλωματικής Εργασίας, ο προσδιορισμός της αντιμικροβιακής και της αντιικής δράσης των αιθέριων ελαίων και των εκχυλισμάτων διαβροχής από τέσσερα αρωματικά φυτά που θα προστεθούν τελικά στα πικρά αλκοολούχα ποτά, καθώς επίσης στην εκτίμηση της τοξικότητάς τους και τον προσδιορισμό της διάρκειας ζωής τους. Τα αιθέρια έλαια και τα εκχυλίσματα που μελετήθηκαν ήταν η Αρμπαρόριζα, ο Βασιλικός, το Δενδρολίβανο και το Τριαντάφυλλο. Ερευνήθηκαν για τη δράση τους έναντι των Escherichia coli, Salmonella spp, Staphylococcus aureus, Aspergillus niger και Adenovirus 35.
Το αιθέριο έλαιο της Αρμπαρόριζας 100% (v/v) και τα εκχυλίσματα 90%, 50% (v/v), ήταν αποτελεσματικά έναντι της E.coli. Επίσης, το αιθέριο έλαιο 100% (v/v) ήταν αποτελεσματικό έναντι του St.aureus και του Asp.niger. Όσο για το αιθέριο έλαιο του Βασιλικού 100%, 50% (v/v) και τα εκχυλίσματα 90%, 50% (v/v), ήταν αποτελεσματικά έναντι των E.coli και Salmonella spp. Το αιθέριο έλαιο του Βασιλικού 100% (v/v) και τα εκχυλίσματα 90% και 50% (v/v), ήταν επίσης αποτελεσματικά έναντι του Asp.niger, ενώ αυτά τα εκχυλίσματα ήταν αποτελεσματικά και κατά του St. aureus.
Το Δενδρολίβανο, αιθέριο έλαιο και φυτικό εκχύλισμα, ήταν γενικά αποτελεσματικό έναντι του αδενοϊού, ακόμη και σε συγκέντρωση 5% (v/v) του αιθέριου ελαιού, ενώ το εκχύλισμα 90% (v/v) ήταν επίσης αποτελεσματικό έναντι των E.coli, St.aureus και Salmonella spp. Το εκχύλισμα του Δενδρολίβανου 50% (v/v) ήταν αποτελεσματικό για να σκοτώσει και τον St.aureus. Τέλος, το αιθέριο έλαιο του Τριαντάφυλλου 100% (v/v) ήταν αποτελεσματικό έναντι των E. coli και Salmonella spp. Το αιθέριο έλαιο 50% ήταν επίσης αποτελεσματικό έναντι της Salmonella spp. Τα εκχυλίσματα 90% και 50% (v/v) ήταν επίσης αποτελεσματικά έναντι των E. coli και Salmonella spp.
Όλα τα αιθέρια έλαια και τα εκχυλίσματα δεν ήταν τοξικά σε συγκεντρώσεις 5% και 90% αντίστοιχα. Τέλος, όλα τα υλικά είχαν διάρκεια ζωής πάνω από οκτώ εβδομάδες.
Η έρευνα αναμένεται να αναδείξει τις ιδιότητες των πρώτων υλών και να αξιοποιηθεί για τη χρήση αυτών στην ανάπτυξη νέων αλκοολούχων ποτών (bitters), μέσω της συνεργασίας με την ποτοποιία ΤΕΝΤΟΥΡΑ ΚΑΣΤΡΟ, και την ερευνητική ομάδα της Αναπλ. Καθηγήτριας Φ. Λάμαρη του Τμήματος Φαρμακευτικής, Πανεπιστήμιο Πατρών.
|
|---|
